“`html
AYM, Basın İlan Kurumu’nun İlan Cezası Yetkisini İptal Etti
Anayasa Mahkemesi, basının özgürlüğü ve haklarını koruyarak, Basın İlan Kurumu’na (BİK) uygulanan ilan cezasının hukuka aykırı olduğuna karar verdi. Bu doğrultuda, Evrensel gazetesinin hukuki mücadelesi, ilgilileri umutlandırıyor.
30.10.2025
Anayasa Mahkemesi (AYM), yerel ve ulusal basın için kritik öneme sahip olan BİK ilanlarının keyfi nedenlerle durdurulmasına karşı aldığı kararları, 13 Ekim tarihli Resmî Gazete’de yayımladı.
Mahkeme, BİK’in ilan ve reklam kesme cezası uygulama yetkisini belirleyen yasal düzenlemelerin belirsiz olduğunu ve Anayasa’ya aykırı buldu. Bu kapsamda, Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’un 49. maddesinin (a) bendi iptal edildi.
İptal edilen hüküm, “basın ahlak esaslarına” uymayan gazete ve dergilere verilecek ilan ve reklamların iki ay süreyle durdurulmasını öngörüyordu. Ancak bu düzenlemede, basın ahlakının kapsamına dair bir tanımlama yer almıyordu.
“Kanunsuz suç ve ceza olmaz”
Bu karar, Gazeteciler Cemiyeti tarafından BİK’e karşı açılan davalarda önemli bir dönüm noktası oldu. Avukat Gökhan Tekşen, AYM’nin bu kararının ifade ve basın özgürlüğü açısından kayda değer bir kazanım olduğunu vurguladı. Tekşen, “Bu karar ile Basın İlan Kurumu, 49-a maddesine dair yaptırım yetkisini yitirmiş oldu” açıklamasında bulundu.
Mahkeme sürecinde Anayasa’nın 29. maddesinde yer alan, “Süreli yayınların şartları, finansal kaynakları ve gazetecilik esasları kanunla düzenlenir” maddesine dikkat çeken Avukat Tekşen, BİK’in uygulamalarının yasallığı konusunda önemli argümanlar sundu.
AYM: Yasalar Keyfiliğe İzin Vermemeli
AYM, yaptığı değerlendirmede, “İfade ve basın özgürlüğünü sınırlayıcı bir kanun var olsa bile, yasal düzenlemelerin keyfiliğe yol açmayacak ölçüde açık ve anlaşılır olması gereklidir” ifadelerini kullandı.
Mahkeme, mevcut düzenlemenin belirsizliklerin caydırıcı etkisini artırdığını ve idari yaptırımlara yol açtığını belirtti. Yani, gazetelere uygulanacak yaptırım ve eylemlerin kapsamı net bir şekilde belirlenmezse, keyfi uygulamalara zemin hazırlanabileceğini ortaya koydu.
Bakanlık, daha önce Evrensel, Cumhuriyet, BirGün ve Sözcü gazeteleri gibi önde gelen medya organlarının başvurularını birleştirerek verdiği kararlar doğrultusunda, BİK’in ilan kesme cezasını ifade özgürlüğü ihlali olarak değerlendirmişti.
Evrensel Üzerinden İlanların Süreli İptali: “Nefes Borumuzu Kestiler”
Evrensel gazetesinin Genel Yayın Yönetmeni Hakkı Özdal, AYM’nin kararıyla birlikte BİK’in ilan iptal yetkisinin sona erdiğini belirtmesine rağmen, gazetenin hala maddi sıkıntılarla yüzleşmekte olduğunu vurguladı. Özdal, “Evrensel’in ilan hakları, basın ilan kriterlerini karşılamadığı gerekçesiyle durduruldu ve bu durum gazete için büyük bir maddi külfet oluşturdu” şeklinde konuştu.
BİK, okurların birden fazla gazete alma hakkı ve abonelik sistemindeki eksikler gerekçesiyle Evrensel gazetesinin ilanlarını Eylül 2019’da durdurmuş ve bu iptali Ağustos 2022’de tamamen gerçekleştirmişti. Evrensel, bu kararın iptali için yaptığı başvuruda, BİK’in uygulamalarının hukuka aykırı ve eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savundu.
Gazetenin avukatı Devrim Avcı, AYM’nin son iptal kararını olumlu bir gelişme olarak değerlendirirken, bu kararın mevcut davalara da yansıma ihtimali olduğunu ifade etti. Avcı, BİK’in kararının geçersiz olduğunu vurguladı ve davayı ilerletmek üzere Yüksek Mahkeme’ye başvuru yapacaklarını belirtti.
Son olarak, benzer süreçleri yaşayan Yeni Asya gazetesi de BİK tarafından ilan yayınlama hakkının iptal edilmesi üzerine açtığı davada başarılı olmuştu.
Etiketler: anayasa mahkemesi, Basın İlan Kurumu, basın ilanları, evrensel, medya
“`
